Vakantie India: deel 2

Op donderdag 15 Mei vlogen we van Mumbai naar Agra, ruim duizend kilometer. Afstanden in India zijn zijn behoorlijk groot, zelfs in vergelijking met Zuid Afrika, waar wij vinden dat alles best wel ver uit elkaar ligt. Maar ja, je praat hier over een land waarin bijna een kwart van de wereldbevolking leeft. We komen net uit een stad, Mumbai, die al meer inwoners telt als heel Nederland bij elkaar, en gaan dan naar Agra, toch ook weer goed voor een paar miljoen inwoners.

Vrijdag gingen we op pad. De Taj Mahal is op vrijdag gesloten, wisten we, dus gingen we naar het Agra Fort, ook weer een monument, of zeg eigenlijk maar stad, die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat.
Het Fort van Agra werd gebouwd in opdracht van de Mogolse keizer Akbar van 1565 tot 1571 om zichzelf en de nieuwe hoofdstad Agra te beschermen.

 
Dit machtige fort van rood zandsteen wordt omsloten door een 2,5 kilometer lange vestingmuur. Vanwege de kleur wordt dit fort ook wel het Rode Fort genoemd. Het verhaal gaat dat een prins er zijn vader 8 jaar in heeft opgesloten, zodat hij naar de Taj Mahal kon kijken.

 
Samen met de Taj Mahal is het Fort van Agra het boegbeeld van de verdwenen beschaving van de Mogolse keizers.

 

 
Deze monumenten markeren het toppunt van een Indiase moslimkunst die sterk door invloeden van Perzië gemarkeerd is.

We zijn ook naar de overkant van de rivier gegaan,  een tuin die 100% symmetrisch aansluit op de Taj Mahal, en van daaruit hebben we deze foto kunnen maken.

 

(Rita) En zaterdag 17 Mei was aangebroken om de Taj Mahal te zien. Taj is een oud Perzisch woord wat kroon betekent. Het was inderdaad adembenemend mooi zoals de Taj daar stond, helemaal gemaakt van wit marmer. Ondanks de duizenden mensen was er toch een soort van rust, die de omgeving uitstraalde.

 
De binnenkomst is adembenemend,

 
en hoe dichter je komt,

 
des te indrukwekkender hij wordt.

Ook de tombes binnen in het gebouw waren prachtig ingelegd met bloemen, zo ook de muren. De tuinen en poorten maakten het af. We hebben alles bekeken en (veel) foto's gemaakt en na drie uur hadden we elk hoekje wel gehad. Natuurlijk waren we ook daar weer 'filmsterren', d'r zijn weer heel wat foto's van ons gemaakt. Deze keer heb ik het ook maar eens omgedraaid en de Indiërs ook op de foto gezet. Ze vonden het prachtig!

Zondag 18 Mei zijn we naar een opvangcentrum voor dansberen geweest. Hoe we op dat idee kwamen is een verhaal apart: Eigenlijk hebben we vanaf het begin in deze reis een bezoek aan een safari park op willen nemen. India heeft namelijk behalve een hele hoop mensen ook nog al wat te bieden wat flora en fauna betreft. Inclusief olifanten, leeuwen, luipaarden, en natuurlijk tijgers. Uiteindelijk hebben besloten om af te zijn van een safari in India, omdat de safariparken moeilijk te bereiken zijn, en reizen in India nogal wat tijd kost. Prioriteiten stellen, dus. Maar dichter bij de bewoonde wereld bleken er ook nog andere mogelijkheden te zijn om met lokale dieren kennis te maken, waaronder het:

 
Iets heel anders: (Rita) het was hier in India nog mogelijk om welpjes van beren te stelen en ze dan te leren dansen voor publiek. Zo'n beertje doet dat niet zomaar dus dat gaat met geweld..... Gelukkig is er een organisatie 'Wildlife SOS' wat zich al jaren voor deze dieren inzet en ze zijn nu zo ver dat er bijna geen 'dansberen' meer zijn.

 
 Wat mooi is aan het initiatief is dat de beren niet zomaar worden afgenomen, maar dat hun eigenaars min of meer schadeloos worden gesteld en geholpen worden om een andere bron van inkomsten te zoeken. Website is www.wildlifesos.org

Daarna zijn we nog even naar de bazaar = markt geweest, maar eigenlijk was ons hoofd te vol en het was te heet om daar echt lang te blijven. Wel weer een paar leuke plaatjes:




Maandag 19 Mei (Rita).
Vandaag op Leo's verjaardag, was het voor ons reisdag. We zouden van Agra naar New Delhi MET DE TREIN reizen en moesten vanmorgen al vroeg ons bed uit om op tijd op het station te zijn. Komen we daar aan, had trein anderhalf uur vertraging. Je verveeld je totaal niet, want er komen nogal wat (vreemde) mensen voorbij. Toen een andere personentrein stopte, konden we een beetje bekijken hoe zoiets in zjn werk ging. Ik kan je wel vertellen dat een georganiseerde chaos was en we hielden ons hart vast als onze trein zou arriveren. Dat gebeurde en gelukkig verliep het redelijk soepel. Dan duurt zo'n reis (in ons geval) vier uur en dat was geen pretje. 

 
Gelukkig hadden we een pick-up vanuit het hotel geregeld en de chauffeur pikte ons gelijk uit die mensenmassa die uit de trein stapte. Hij loodste ons snel door het station richting auto. Ondertussen kwamen we er achter dat we niet een (fatsoenlijke) foto gemaakt hadden, dus dat moest toen nog snel even gebeuren. 

We vonden dat we dit ook mee moesten maken anders weet je niet hoe dat voelt. Onze conclusie is dat een keer genoeg is.... 
Morgen gaan we een rondrit in Delhi maken met de Hop on Hop off bus, hetzelfde systeem als in Kaapstad. 

Zeiden ze. Maar alles is niet altijd zoals het lijkt. Daarover later meer.

Terug van even weggeweest....

... om te vertellen over onze 2014 vakantie, waarvan we eergisteren zijn teruggekeerd.

We zijn een kleine 3 weken naar India geweest. Even ter verduidelijking: de afgelopen 10 jaar zijn wij nog nooit zolang van huis geweest. Om diverse redenen: in eerste instantie gunden we ons niet de tijd, we waren te druk met het opbouwen van Mallowdeen Gardens, en aan wie vertrouw je huis en haard toe als je weg wilt gaan? Maar een aantal maanden geleden hebben we een paar belangrijke en verstrekkende besluiten genomen, waaronder het voornemen om er eens een paar weken tussenuit te trekken, weg van de alledaagse sores, de accu weer opladen. Oppas was gelukkig geen probleem, sinds Leo en Sanja hier wonen is Leo bereid om in onze afwezigheid hier te komen wonen, het personeel te begeleiden, de beesten te voederen, en als bonus ook nog in de tuinen te werken. Nogmaals bedankt voor de goede zorgen, Leo!

Wij zijn dus naar India geweest.
Waarom India? Tijdens onze Midden Oosten periode (1987 - 1992) zijn wij in aanraking gekomen met de Indiërs en hun cultuur. Ik ben toen ook een paar dagen in Bombay (nu: Mumbai) geweest, een ervaring die destijds grote indruk maakte, een die ik altijd met Rita heb willen delen.

Georganiseerde reizen naar India concentreren zich meestal rond een paar steden als Delhi, Agra (Taj Mahal), Jaipur, Varanasi, en gaan dan richting noord (Nepal). Wij hebben er iets anders van gemaakt.

We zijn begonnen in Mumbai, de grootste stad van India, met zo rond de 20 miljoen inwoners.

We hadden hier gekozen voor wat achteraf bleek nog niet eens zo'n beroerd hotel: het Taj Mahal Palace.


Het mag duidelijk zijn dat wij geen backpackers zijn, wij zijn uitsluitend voor 5 sterren hotels gegaan, en de prijzen kwamen bijna overeen met wat wij onze gasten vragen.
Gelijk met de neus in de feiten gedrukt:: het verkeer is echt complete waanzin. Auto's, scooters, fietsen,  koeien, alles kom je in grote getale tegen, iedereen (behalve de koeien) toetert constant, maar op een of andere manier werkt het. Maar wel veilig, we konden daar ook 's avonds gewoon te voet een restaurantje opzoeken.

Tegenover ons hotel ligt de Gateway To India, een monument opgericht ter ere van het bezoek van de Engelse koning en koningin in 1911. (Verschil moet er zijn: Rita haalt wat pinda's in huis als we bezoek krijgen.)

De volgende dag een auto + chauffeur gehuurd (kost ongeveer € 30), die ons naar een aantal bezienswaardigheden bracht, waaronder:

• Dhobi Ghat, de grootste wasserette ter wereld, kleding van hotels, restaurants,de overheid maar ook van particulieren wordt hier voornamelijk met de hand gewassen, gedroogd en gestreken.

• een Jain tempel bezocht: Het Jaïnisme is een oude Indiase religie die van begin af belangrijk geweest is voor de Indiase cultuur en invloed had op de Indiase filosofie, kunst, architectuur, wetenschappen en politiek en heeft ook bijgedragen tot het geweldloze Indiase onafhankelijkheidsstreven van Mahatma Gandhi. Dit bezoek was heel speciaal: we kwamen binnen, en dan moeten altijd, zoals bij elk tempel bezoek, eerst de schoenen uit. Als 'ongedoopten' mochten wij de buitenste galerij van de tempel betreden, maar mochten niet in 'het heilige der heiligen' komen. In zo'n tempel worden offerandes gebracht in de vorm van bloemen en het zalven van de goden (Idols in het Jaïnisme). Wij hebben daar wat bloemen gekocht, en een Indiase dame heeft die voor ons verdeeld over de verschillende 'Idols' Een heel speciale ervaring om als westerling dit soort rituelen mee te maken.
  
• Architectonische hoogstandjes zoals het station van Mumbai;

• het Mahatma Gandhi Museum: Het huis waarin hij van 1917 tot 1934 leefde en vandaar zijn politieke activiteiten uitvoerde. Indrukwekkend, met o.a. brieven geschreven aan Hitler en Roosevelt in een poging om de 2de wereldoorlog te voorkomen

• De Hangende Tuinen: duidelijk snakkend naar regen (komt in Juni), maar wel mooie uitzichten over de stad. Niet ver van de tuinen staan de Parsi Towers of Silence. Doden worden op de top van deze torens gelegd, zodat hun lichamen kunnen worden opgegeten door gieren.

         

De volgende dag zijn we naar een eiland geweest, zo'n kleine 10 kilometer vanuit Mumbai. Hier zijn een aantal tempels uitgehouwen in de rotsen, ze staan bekend als de Elephanta grotten, een Unesco World Heritage Site. 


Rita beleefde het als volgt:
We vertrokken per boot, na ongeveer een uur varen kwamen we bij een eilandje uit. Onder het varen vroegen mensen of ze met ons op de foto mochten... Natuurlijk mocht dat! Dus toen we van de boot af gingen kenden iedereen die 'witkoppen'. Bij het eiland aangekomen gingen we met een treintje naar de eindbestemming, dachten we.... toen moesten we nog tig trappen op met aan beide kanten souvenirstalletjes. Het was zo steil dat ik er naar van werd. Werkelijk, het zweet brak me uit en ik werd erg licht in het hoofd. Normaal gesproken hebben we altijd water en een snoepje bij, toen dus niet... stom, stom, stom. Na wat ademhalingsoefeningen begon het een beetje te zakken en zijn we voorzichtig naar boven gelopen. Een Nederlands sprekende jongedame bood me wat water aan en ondertussen was ik weer bij mijn positieven. Wim bleef angstvallig in mijn buurt want hij zag me al neerklodderen.... De grotten waren uitgehouwen tot tempels met beelden waar je weer bloemen kon offeren. Ook waren er veel 'indiaantjes', loslopende koeien, geiten, apen, honden EN prachtige uitzichten. Toen we weer onder bij de trappen waren hebben we wat gegeten en gedronken en zijn daarna met de boot terug naar het vasteland gevaren. Ondertussen heb ik gezellig zitten te kletsen met een paar jonge meiden die hun Engels wat wilden opkrikken. We hebben elkaar van alles gevraagd en we hadden de grootste lol, de halve boot zat mee te luisteren en foto's te maken, inclusief Wim. 

De  laatste dag in Mumbai zijn we naar het Prince of Wales museum geweest. De drie hoofdthema's waren: natuur, beelden, en schilderkunst.
 

Toen was het tijd om te verkassen, naar Agra, de stad waar de Taj Mahal staat. Wordt vervolgd.

Op de valreep...

...van 2012 zijn we gelukkig in wat rustiger vaarwater beland. De stakingen zijn voorlopig beëindigd, en ons grensconflict met de nieuwe buren, daar omheen zijn de grootste vuren even geblust. In beide gevallen is er nog niet echt uitzicht op een duurzame oplossing, maar hier is inmiddels de grote vakantie begonnen, en dan is het hier nu eenmaal zo dat alles gewoon minimaal een maand stil ligt.

Qua timing hebben we het eigenlijk helemaal nog niet zo slecht gedaan: groot onderhoud is klaar en we hebben de tuinen redelijk onkruid-vrij. En nu zijn wij lekker druk met gasten, voor ons is nu het echte seizoen begonnen. Voorlopig zijn we goed bezet tot ergens in maart, voornamelijk gasten uit Europa, veel Nederlanders. Meestal terugkerende gasten, waarmee inmiddels een soort van vriendschapsrelatie is opgebouwd. Hartstikke leuk allemaal, maar er zijn ook nadelen: zo kunnen wij absoluut niet afspreken met deze of gene om dan en dan daar of daar te ontmoeten. We zijn gebonden door vertrekkende gasten, aankomende gasten, en met name in deze maanden z.g. "walk ins", mensen zie onverwacht achterom komen gereden op zoek naar onderdak. En dan verhuren we ook fietsen, wat er op neer komt dat op enig moment van de dag fietsen klaar moeten staan.

Vorige week heeft Rita nog kans gezien om er een paar dagen tussenuit te gaan. Vriendjes (Monique en Jan-Georges) van vriendjes (Victorine en John) waren al een paar keer hier te gast en bestieren al bijna een half jaar een 5-sterren gasthuis in een heel ander deel van Zuid Afrika: ergens in de buurt van Johannesburg. Ze hebben ons meermalen uitgenodigd om ook eens een kijkje bij hun te komen nemen, maar om verschillende redenen, waaronder die waarover ik het al eerder had, was dat er nog nooit van gekomen. Nu zouden Victorine en John daar vorige week donderdag aankomen om hun inmiddels alweer zoveelste vakantie in Zuid Afrika te beginnen, en dat was voor Rita de aanleiding om een tripje richting Johannesburg te plannen. Twee vliegen in één klap, om het zo maar eens te zeggen. Een en ander liep niet helemaal volgens plan, aangezien Victorine en John een dag vast hebben gezeten in Londen vanwege de sneeuw. Die heeft Rita dus gemist, maar desondanks heeft ze een geweldige tijd gehad, niet in de laatste plaats door de gastvrijheid van Monique en Jan-Georges. 

Rita en Monique bij de welpen,
 

  En Jan-Georges fungeert onder meer als padvinder.

Ondertussen zijn we hier bij ons ook klaar met de nieuwe aanplant van olijvenbomen: welgeteld 157 nieuwe kleine boompjes brengen het totaal aantal ergens in de richting van 1500.

En tot volgend jaar!

Wat gaan aan?

Afgelopen dinsdag morgen om een uur of 8 kregen we een telefoontje van één van onze buren: of we het al gehoord hadden dat er in Robertson betogingen waren en dat de toegangswegen middels brandende autobanden en stenen waren afgesloten. Na nog een aantal telefoontjes en via het nieuws op de radio begon het al gauw duidelijk te worden dat het hier ging om een wilde staking van "plaaswerkers", de mensen die bij boeren op het land werken, en die hogere lonen willen.

Nu zijn er regelmatig betogingen hier in Zuid Afrika, meestal in de stedelijke gebieden, en dan gaat het bijna altijd om onvrede over gemeentelijke diensten zoals behuizing, elektriciteit, sanitaire voorzieningen, zuiver water, enz. Maar in augustus braken er stakingen uit bij de mijnen, gewelddadige stakingen met een gewelddadig antwoord van de politie (34 stakers vonden de dood door politiekogels). Aanleiding van de staking was een te laag loon en slechte woon- en werkomstandigheden. Het incident haalde de wereldpers (waarschijnlijk mede omdat we hier hebben over platina- en goudmijnen), Moody's verlaagde de kredietbeoordeling van Zuid Afrika, en er verscheen een zeer negatief hoofdartikel over Zuid Afrika in The Economist. Het ANC kreeg als regerende partij weer eens veel kritiek uit binnen- en buitenland over zich heen vanwege het duidelijk niet nakomen van één van hun beloftes: een beter leven voor iedereen. Hoewel het ook gezegd moet worden dat sinds de ANC in 1994 aan de macht kwam het aantal mensen onder de armoede grens drastisch is afgenomen, is de kloof tussen arm en rijk sterk toegenomen. Het algemene gevoel heerst dat een kleine groep zwarte rijke elite het meest heeft geprofiteerd van de afschaffing van apartheid, en niets doet om het lot van de gewone man te verbeteren.

In september begonnen er stakingen en betogingen in De Doorns, zo'n 100 km van ons vandaan, een streek die bekend staat om zijn tafeldruiven. De autosnelweg N1 van Kaapstad naar Johannesburg loopt door die streek en was weken lang versperd door de betogers, die o.a. een hoger loon eisten. Maar de betogingen kregen een grimmiger karakter toen wijngaarden in brand werden gestoken, boeren werden bedreigd, en plaaswerkers werden geïntimideerd om mee te staken.

Over die lonen gesproken. het wettelijk minimumloon voor plaaswerkers is R 69 per dag, zo'n 7 Euro. Niet veel natuurlijk, en ik kan me voorstellen dat daar iets aan gedaan zou kunnen worden. Maar het is wel een wettelijk minimum loon, vastgesteld in overleg met werkgevers, vakbond, en uiteindelijk bekrachtigd door de (ANC) regering. De nieuwe eis van de stakers is dat dit minimum loon wordt opgetrokken tot R 150.

Afgelopen dinsdag waren er dus opeens betogingen in totaal 16 dorpen in de wijnstreek, waaronder Robertson, Ashton, Bonnievale, Montagu, Swellendam. Met name verkeersknooppunten werden bezet, waardoor we behoorlijk geïsoleerd raakten. Inkomende gasten wisten ons ternauwernood te bereiken, uitgaande gasten moesten maar zien hoe bij hun volgende bestemming te komen. En wij konden niet naar het dorp om boodschappen te doen.

Woensdag en donderdag hetzelfde probleem, maar er was inmiddels een bypass gemaakt waardoor Robertson bij mondjesmaat bereikbaar was (achter het vliegveld om).

We zijn uiteraard ook met ons personeel gaan praten,  wat zij hiervan vonden, waar zij staan in dit geheel. Zij distantieerden zich nadrukkelijk van het hele gebeuren, en vertelden ons wat we inmiddels al wisten: dit zijn niet "ons mense", waarmee ze kleurlingen bedoelden. Over het algemeen zijn het de kleurlingen die hier in de wijnlanden als plaaswerkers werken. 

En dan komt de aap uit de mouw: de betogers (zwart) worden per bus aangevoerd om de de zaak op stelten te zetten. De hele zaak blijkt politiek georkestreerd te zijn, een poging van de ANC om de oppositie in diskrediet te brengen. Want de ANC mag dan nog steeds verreweg de grootste aanhang hebben (60%), de oppositie (DA) met landelijk 17% aanhang (2009) heeft wel de meerderheid gehaald in onze (West-Kaap) provincie, regeert daar, en scoort duidelijk beter als de overige ANC - geregeerde provincies. Dit heeft alles te maken met het feit dat er een grotere concentratie blanken en kleurlingen in de West Kaap wonen. De ANC wil de West Kaap terug winnen, dat is al meerdere malen onomwonden uitgesproken. Ook de manier waarop ze dat willen bereiken: de provincie onregeerbaar maken. En daar zijn ze dus nu mee bezig:

De ANC is al lang niet meer de vrijheidsbeweging onder Nelson Mandela die het met iedereen goed voor had. Waar ze het beste met Zuid Afrika en zijn mensen zouden moeten nastreven, is er nu enkel en alleen nog het streven naar machtsbehoud en zelfverrijking. Niet helemaal on-vreemd in Afrika. En heeft gefaald op een aantal andere vlakken, om er maar eens een paar te noemen:

• Onderwijs: in het World Economic Forum's Global Competitiveness Report, komt Zuid Afrika op de 132e plaats (uit 144 landen) voor wat betreft wetenschap en rekenkunde. Dit met een budget wat procentueel ten opzichte van het bruto nationaal product een stuk hoger ligt als bijvoorbeeld in Nederland. Vorig jaar scoorden in het basisonderwijs 12-jarigen slechts 15% een voldoende voor taal, en voor rekenen slechts 12%. Wat een verlies aan talent en wat een hoop weggegooid geld.
• De kloof tussen arm en rijk: sinds de afschaffing van de apartheid heeft een kleine groep van zwarte elite ontwikkeld die onmetelijk rijk is. De kloof tussen arm en rijk is alleen maar groter geworden, Zuid Afrika is één van de meest ongelijke landen wat inkomen betreft ter wereld.

Waarschijnlijk haalt dit alles het Nederlandse nieuws niet, maar ons houdt het wel bezig!

De gasten vinden dat het bij ons zo heerlijk rustig is...

De zomer is hier inmiddels begonnen, we zijn de afgelopen dagen alweer behoorlijk bijgekleurd bij temperaturen rond de dertig, de zwembadthermometer gaf vandaag 29 graden aan, en regelmatig zijn al onze kamers weer bezet. Ook zijn we inmiddels overgeschakeld op zomertijd, wat bij ons betekent dat het personeel om 7 uur begint (en dat wij dus 's morgens heel vroeg op moeten staan en 's middags na de lunch even een tukje proberen te doen..).

De afgelopen winter was een van de natste die we tijdens ons verblijf hier in Zuid Afrika gehad hebben, niet in de zin dat we wateroverlast hebben gehad, de vele regen viel mooi verdeeld over tijd. Wel levert het een geweldig onkruid probleem op, maar daar is Rita gelijk bovenop gesprongen. Bij onze achterdeur staat een spuit, en als het weer het toelaat ( geen wind! ) dan is zij in de weer om onkruid op de paden en in de grasperken te spuiten. 

We zijn inmiddels begonnen met de voorbereidingen voor het planten van nog een halve hectare olijfbomen. 

Eerst de zaak even omploegen...

... wat iets langer duurde als gepland, vanwege een "papband"

Dat ploegen zorgt ervoor dat de toplaag met onkruid als het ware ondersteboven wordt gegooid, waardoor de wortels aan de buitenlucht (en de zon!) worden blootgesteld en daarom dood gaan. Schoefelen in het groot, zullen we maar zeggen.

Na een paar dagen drogen wordt het onkruid op hopen gegooid en verbrand.

En dan gaan we er een paar keer met een spoorstaaf van 3,5 meter overheen om de zaak te egaliseren.

Dan nog even paaltjes in de grond waar de bomen moeten komen, met behulp van een meetlint, maar voornamelijk "schaal één op het oog"

Zover zijn we momenteel met dit project, ondertussen zijn er prijsopgaven aangevraagd voor de boompjes, en is het ontwerp van het irrigatiesysteem klaar. De komende dagen gaan we plantgaten maken, irrigatie aanleggen, en olijfbomen planten.

We zijn nu ook helemaal klaar met het hele olijfolie verhaal. Alle olie zit inmiddels in flessen en is klaar voor de verkoop. Ook hier verliep het proces in een aantal stappen: de flessen gaan eerst de vaatwasser in voor een wasbeurt (zonder zeep). Dan moet alles gesteriliseerd worden:

De flessen gaan de oven in,

en de doppen worden gekookt en gedroogd.

En dan kan het bottelen beginnen. Op deze manier hebben we 60 liter olijfolie verwerkt, resulterend in ongeveer 60 flessen van een halve liter, en 120 flesjes van een kwart liter. En al die flesjes moeten dan natuurlijk ook nog handmatig van een etiket worden voorzien.

Tussen de bedrijven door heeft Rita het schooltje hier in Klaasvoogds weer eens blij kunnen maken met giften van sponsors in Nederland.

Deze keer zat de kofferbak vol met enerzijds dingen die betrekking hebben op de voeding van de kinderen, simpele dingen zoals kruiden voor het eten wat op school voor hun bereid wordt, en allerlei "kantoorartikelen" zoals kleurpotloden, viltstiften, kleurpapier, een fatsoenlijke "ordentlyk" niet- en ponsmachine, enz.

Rechts op de foto drie onderwijzeressen van de Klaasvoogd Primêre Skool, links twee dames die Rita meegenomen had om eens te laten zien hoe het er bij deze school aan toe gaat: uiterst links de zus van Jan, onze achterbuurman, tweede van links onze nieuwe buurvrouw.

Al met al zijn we dus lekker druk bezig, zowel met gasten als tuin, maar nu duikt er onverwacht weer een nieuw probleem op: sinds een aantal dagen wordt het leven hier behoorlijk ontregeld door politieke onrust, met name in de Kaapse wijngebieden. Betogers versperren wegen met brandende autobanden en klippen, gasten kunnen ons moeilijk of niet bereiken, of met moeite hun volgende bestemming bereiken. Hier komen we uiteraard binnenkort op terug. En over het grensgeschil met de nieuwe eigenaar van de aangrenzende boerderij valt ook nog wel e.e.a. te melden...

Tot besluit: als we al een plant van de maand zouden hebben, dan zou dat in november zeker onze uitbundig bloeiende (en geurende) Jasmijn zijn!